top of page
ÇEVRE TERMİNOLOJİSİ
YEŞİLMEVZUAT

Çevre Terminolojisi


CBAM
CBAM, Avrupa Birliği’nin karbon yoğun ürünlere uyguladığı sınırda karbon düzenleme mekanizmasıdır. Amaç, karbon maliyetini üretim yeri fark etmeksizin eşitlemektir. İhracat yapan firmalar artık sadece ürün fiyatı ile değil, karbon içeriği ile de rekabet etmektedir. Bu durum özellikle Türkiye gibi AB ile yoğun ticaret yapan ülkeler için kritik hale gelmiştir. Firmalar belirli dönemlerde emisyonlarını raporlamak zorundadır. Bu raporlar doğrulanabilir ve izlenebilir olmalıdır. A
2 Nis


DÖNGÜSEL EKONOMİ
Döngüsel ekonomi, atığın yeniden kaynak haline getirildiği bir sistemdir. Geleneksel “al-kullan-at” modeli yerine, “kullan-geri kazan-yeniden kullan” yaklaşımı benimsenir. Bu modelde ürünler daha uzun ömürlü olacak şekilde tasarlanır. Atık oluşsa bile bu atık başka bir süreçte hammadde olarak değerlendirilir. Böylece hem maliyetler düşer hem de çevresel etki azalır. Sanayide döngüsel ekonomi uygulamaları; atık ısı geri kazanımı, yan ürün kullanımı ve geri dönüşüm süreçleri il
2 Nis


ESG
ESG, çevresel (Environmental), sosyal (Social) ve yönetişim (Governance) kriterlerini ifade eder. Günümüzde yatırımcılar bir şirketi değerlendirirken sadece finansal performansına değil, ESG performansına da bakmaktadır. Çevresel boyut; karbon emisyonları, atık yönetimi ve kaynak kullanımı gibi konuları kapsar. Sosyal boyut; çalışan hakları, iş güvenliği ve toplum ilişkilerini içerir. Yönetişim ise şirketin yönetim yapısı, şeffaflığı ve etik kurallarını kapsar. ESG raporlamas
2 Nis


NET SIFIR
Net sıfır, bir işletmenin atmosfere saldığı sera gazı miktarını, çeşitli azaltım ve dengeleme yöntemleri ile sıfıra indirmesi anlamına gelir. Buradaki “sıfır”, hiç emisyon olmaması değil; net etkinin sıfırlanmasıdır. İlk aşamada firmalar emisyonlarını azaltmaya odaklanır. Enerji verimliliği projeleri, proses iyileştirmeleri ve yenilenebilir enerji kullanımı bu noktada devreye girer. Daha sonra kaçınılmaz emisyonlar karbon dengeleme mekanizmaları ile telafi edilir. İleri seviy
2 Nis


KARBON AYAK İZİ
Karbon ayak izi, bir kişi, ürün ya da işletmenin atmosfere saldığı toplam sera gazı miktarını ifade eder. Günlük hayatta kullandığımız elektrikten, araç kullanımına kadar birçok faaliyet karbon ayak izi oluşturur. İşletmeler için ise bu kavram doğrudan üretim süreçleri ile ilgilidir. Karbon ayak izi genellikle CO₂ eşdeğeri (CO₂e) olarak hesaplanır. Bu hesaplama sadece karbondioksiti değil, metan ve azot oksit gibi diğer sera gazlarını da kapsar. Enerji tüketimi, yakıt kullanı
2 Nis


YEŞİL MUTABAKAT
Yeşil Mutabakat, Avrupa’nın iklim nötr bir ekonomi oluşturma hedefidir. Bu kapsamda enerji, sanayi ve ulaşım gibi birçok sektör yeniden yapılandırılmaktadır. Bu politika sadece Avrupa’yı değil, Avrupa ile ticaret yapan tüm ülkeleri etkiler. Türkiye için bu süreç, sanayinin dönüşümü anlamına gelir. Yeşil Mutabakat kapsamında karbon emisyonları azaltılmalı, enerji verimliliği artırılmalı ve yenilenebilir enerjiye geçiş hızlandırılmalıdır. İleri seviyede bu süreç, firmaların iş
2 Nis


SERA GAZLARI
Sera gazları, atmosferde ısıyı tutarak dünyanın ısınmasına neden olan gazlardır. En yaygın olanları karbondioksit (CO₂), metan (CH₄) ve azot oksittir (N₂O). Bu gazlar doğal olarak bulunur ancak sanayi devriminden sonra insan faaliyetleri nedeniyle ciddi şekilde artmıştır. Fosil yakıt kullanımı, sanayi üretimi ve tarım faaliyetleri bu artışın başlıca sebepleridir. Sera gazları CO₂ eşdeğeri cinsinden ölçülür ve emisyonlar Scope 1, 2 ve 3 olarak sınıflandırılır. Bu sınıflandırma
2 Nis


SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Sürdürülebilirlik, en basit haliyle bugünün ihtiyaçlarını karşılarken geleceğin kaynaklarını tüketmemek anlamına gelir. Bir işletme için bu, sadece çevreyi korumak değil; aynı zamanda kaynakları verimli kullanmak ve uzun vadede ayakta kalabilmek demektir. Günümüzde sürdürülebilirlik artık bir “tercih” değil, iş yapma biçiminin temelidir. Biraz daha derine indiğimizde sürdürülebilirlik üç ana sütuna dayanır: çevresel, ekonomik ve sosyal sürdürülebilirlik. Çevresel sürdürülebil
2 Nis
bottom of page
